Onno te Rijdt

Zelfinterview over Upbeat

Wat is het verschil tussen Upbeat en een luisterboek?

Upbeat is een unieke audioroman, waarin ik een verhaal vertel met zelfgemaakte muziek als tweede vertelstem. Voorgelezen passages worden afgewisseld met muziekstukken. De muziek begeleidt of ondersteunt de tekst niet alleen, ze gaat ook verder waar het gesproken woord stopt en verklankt dan gebeurtenissen, emoties enzovoort, of geeft een humoristische draai aan het geheel.

Je zou Upbeat kunnen omschrijven als een film zonder beelden.

Kun je iets over de inhoud vertellen?

Joris Bos is een naïeve, lichtelijk contactgestoorde muziekmaker die op het verkeerde moment een huis koopt, op de verkeerde vrouw verliefd wordt en met wie het misschien wel helemaal verkeerd afloopt. 

Door de jaren heen heeft hij een dagboek bijgehouden. Dagelijkse mijmeringen aangevuld met mini-composities. Op zijn verzoek heeft de verteller van die ‘dagfragmenten’ een compilatie gemaakt.

Upbeat is een bij een vlagen absurdistische satire. De belangrijkste thema’s in het verhaal zijn wanhoop (waartoe is iemand die diep in de schulden zit al dan niet bereid? Tot welke daden is hij in staat?); het vercommercialiseren van de maatschappij, hier verbeeld door de pretparkisering van een fictieve ecologische wijk in Amsterdam; en taal versus muziek.

 

En wat voor soort muziek kunnen we verwachten?

Zoals personages in sommige opera's aan hun leidmotief te herkennen zijn, zo hebben de belangrijkste personages in Upbeat hun eigen instrument gekregen. Je hoort daarom onder andere veel gitaren (Joris zelf), akoestische en elektrische piano’s, drums, en banjo en fiddle.

De meeste stukken zijn eigen compositietjes. Voor andere heb ik royaltyvrije loops gebruikt, die ik in meer of mindere mate heb bewerkt, en soms zelfs volledig heb vervormd. Het resultaat is een muzikale achtbaan met onder andere blues, bluegrass, mariachi, klassieke muziek, jazz, dance, cartoonmuziek, pop en rock, decenniaoude reclamejingles, en parodieën op of hommages aan spaghettiwestern- en oude-filmsoundtracks, jaren zeventig politieserie- en softpornomuziek, horrormuziekclichés en ga zo maar door. Ook heb ik er een paar instrumentale Beatles-citaten in gestopt, die telkens betrekking hebben op de tekst.

Een aantal stukken heb ik met gitaar ingespeeld, maar de meeste heb ik met virtuele instrumenten gemaakt. Tegenwoordig zijn de betere virtuele instrumenten niet van de echte te onderscheiden, omdat ze uit (tien)duizenden gesamplede geluiden zijn opgebouwd en iedere toon die je speelt dus afkomstig is van het echte instrument. Zo heb ik de Challen en de Mrs. Mills bespeeld, dat zijn de piano’s in de Abbey Road Studio’s waarop onder anderen The Beatles veel nummers hebben opgenomen. Op deze manier heb ik tientallen verschillende instrumenten gebruikt.

De muziek in Upbeat is niet altijd mooi. Het gaat mij om de zeggingskracht. Een enkel stukje heb ik bijvoorbeeld met opzet saai of ongemakkelijk gemaakt, of klinkt dof, of vals als een golvende grammofoonplaat.

Het verdient aanbeveling Upbeat te beluisteren in hoge stereokwaliteit.

 

< Terug